Biliyor musunuz?

Hava kirliliği kaynakları ve sonuçları

Her geçen gün hava kirliliği artıyor ve biz bu soruna pek de ilgi göstermiyoruz veya farkında değiliz. Hayatımızı lüks içinde devam ettirmek isterken aslında geleceğimizi karartıyoruz. Hava kirliliği sadece bizim değil bizimle birlikte her canlıyı ilgilendiren hassas bir konu. Peki yaşamımızın bağlı olduğu havamızı nasıl kirletiyoru? Hava kirliliği kaynaklarına göre 2’ye ayrılır; Doğal kaynaklar ve yapay kaynaklar

Doğal Kaynaklar

Doğada gerçekleşen bazı doğal olaylar sonucu havayı kirleten maddeler ortaya çıkabilmektedir. Bu yolla ortaya çıkan kirleticiler atmosferde uzun süre kalmazlar, Bu olaylar;

  • Yanardağ faaliyetleri
  • Orman yangınları
  • Çöl tozları
  • Açık arazideki hayvan türlerinin ve bitki örtüsünün bozulması

Yapay Kaynaklar

İnsanoğlunun yaptığı faaliyetler nedeniyle doğanın dengesi olumsuz etkilenmektedir. Hava kirliliğinde, suni kaynaklardan meydan gelen kirlilik daha önemlidir. Çünkü günümüzde insanları en çok ilgilendiren, özellikle büyük yerleşim merkezleri ve sanayi alanlarındaki hava kirliliğidir. Bu kirlilikte daha çok insan faaliyetleri sonucu meydana gelir. Bu kaynaklar şöyle sıralanabilir

  • Isınma
  • Ulaşım
  • Sanayi

İnsan kaynaklı faaliyetlerden oluşan bu kirlilik, bulunan bölgenin endüstriyel gelişimi, nüfusu, şehirleşme durumu gibi faktörlere bağlı olarak değişim gösterir. Meteorolojik faktörler, konum ve topağrafik yapı, plansız kentleşme ve yeşil alanların yeterli miktarda bulunmaması ve kullanılan yakıtların kalitesi yapay kaynaklardan oluşan kirliliği etkileyen faktörlerdir.

Isınma Kaynaklı Hava Kirliliği

Ateş, bulunmasından itibaren insanlık için önemli ihtiyaçlardan biri olmuştur. Özellikle ısınma amaçlı olarak yoğun şekilde kullanılmıştır. Bugün, kış aylarında ısınma amaçlı olarak evlerde, okullarda ve işyerlerinde soba ve kalorifer yakmaktayız. Soba ve kaloriferlerde yakıt olarak, odun, kömür, fuel-oil ve doğalgaz kullanılmaktadır. Bu yakıtların soba ve kaloriferlerde yakılmasıyla bacalardan çıkan karbonmonoksit(CO), kükürtdioksit(SO2), azot oksitler(NOx) ve partikül maddeler havayı kirletmektedir.

Toplum olarak hem ısınmak hem de havayı kirletmemek zorundayız. Isınmadan kaynaklanan hava kirliliğini azaltmak veya önlemek için neler yapmalıyız;

  • Yakıt tüketimi azaltılmalı
  • Temiz enerji kaynakları ve kaliteli yakıtlar kullanılmalı
  • Yakıtlar soba ve kaloriferlerde tekniğine uygun yakılmalı
  • Binalarda ve evlerde ısı yalıtımına gidilmeli
  • Kalorifer ve soba bacaları her sezon başında mutlaka temizlenmeli

Ulaşım Kaynaklı Hava Kirliliği

Kentlerde ısınmadan kaynaklanan kirlilik kadar, nüfus artışı ve gelir düzeyinin yükselmesine paralel olarak artan motorlu taşıtların neden olduğu zararlı egzoz gazları da önlem alınması gereken önemli bir hava kirliliği sorunu olarak ortaya çıkmaktadır. Benzinli ve dizel taşıtların çıkardığı egzoz gazlarında bulunan zararlı maddelerin, özellikle nüfus ve trafiğin yoğun olduğu büyük kent merkezlerinde çevreye verdiği zararlar çok daha fazla olmaktadır. Taşıtlardan kaynaklanan kirleticiler: Karbon monoksit(CO), azot oksitle(NOx), hidrokarbonlar(HC) ve kurşundur(Pb).

Taşıtların kirletici etkilerini önlemek veya azaltmak için neler yapmalıyız;

  • Egzoz gazı emisyon ölçümü zamanında yapılmalı
  • Araçların bakım ve onarımları zamanında yapılmalı
  • Temiz yakıt kullanılmalı
  • Araçların muayeneleri periyodik olarak yapılmalı
  • Araç kapasitelerinin üzerinde yolcu ve yük taşınmamalı
  • Benzinli taşıtlarda katalitik konvertör takılmalı
  • Toplu taşımaya önem verilmeli

Endüstri Kaynaklı Hava Kirliliği

Kalkınmanın ana sektörlerinden biri olan sanayi ile çok yönlü ve birbirini etkileyen bir ilişki olup, bu etkileşimin yarattığı olumlu sonuçlar yanında, çevre koruma açısından önlemler alınmadığı ve uygun teknolojiler kullanılmadığı takdirde çevre üzerinde olumsuz sonuçlar doğuran kirlilik sorunu ortaya çıkmakta, giderek kaynakların tahribine, çevrenin hızla kirlenmesine ve sanayi sektöründen beklenen yararların giderek azalmasına neden olmaktadır.

Sanayi kaynaklı hava kirliliği önlemek veya azaltmak için neler yapmalıyız;

  • Temiz yakıt ve hammadde kullanımı
  • Kirliliği kaynağında yok edecek teknolojilerin kullanılması
  • Tesislerin yakma ünitelerinde vasıflı yakıtların kullanılması
  • Yeterli yükseklikte bacaların inşası ve bacalarda filtre kullanılması
  • Arıtma tesislerinin kurulması
  • Atıkların değerlendirilmesi, düzenli ve sağlıklı boşaltılması
  • Tesisler mümkün olduğu kadar yerleşim yerlerinin dışına yapılmalı
  • Personele çevre konusunda eğitimler verilmeli

Kaynak : SİM (Sürekli İzleme Merkezi) | T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı (csb.gov.tr)

Yazımızı beğendiysen aşağıda beğen tuşu ile bu gösterebilir, sosyal medya hesaplarından paylaşabilir ve yeni yazılar geldiğinde e-posta ile haberdar olmak için takip edebilirsin. (Follow)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

error

Doğanın Takvimini beğendiyseniz birşeyler paylaşın.